UZASADNIENIE
Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kłomnice na lata 2018-2027.
Obowiązek sporządzenia Wieloletniej Prognozy Finansowej jest jedną z zasadniczych zmian wprowadzonych ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 roku odnoszących się do zagadnień gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Regulacja ta stwarza możliwość kompleksowej analizy sytuacji finansowej jednostki oraz możliwość oceny podejmowanych przedsięwzięć z perspektywy ich znaczenia dla samorządu. W zamyśle prawodawcy wieloletnia prognoza finansowa jednostki samorządu terytorialnego ma być instrumentem nowoczesnego zarządzania finansami publicznymi.
W Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Kłomnice zastosowano wzory załączników (załącznik nr 1 oraz załącznik nr 2 do uchwały) zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2014 roku zmieniającym rozporządzenie w sprawie wieloletniej prognozy finansowej jednostki samorządu terytorialnego z dnia 10 stycznia 2013 roku (Dz. U. z 2014 r. poz. 1127).
Podstawą opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kłomnice jest projekt uchwały budżetowej na 2018 rok, dane sprawozdawcze z wykonania budżetu Gminy Kłomnice za lata 2015 i 2016, wartości planowane na koniec III kwartału 2017 roku oraz wytyczne Ministra Finansów dotyczące założeń makroekonomicznych dla potrzeb sporządzania wieloletnich prognoz finansowych jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 227 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) zakłada, iż wieloletnia prognoza finansowa obejmuje okres roku budżetowego oraz co najmniej trzech kolejnych lat budżetowych. Z ust. 2 powołanego artykułu wynika, iż prognozę kwoty długu, stanowiącą integralną część wieloletniej prognozy finansowej, sporządza się na okres na który zaciągnięto lub planuje się zaciągnąć zobowiązanie. Na dzień podjęcia uchwały, spłatę zobowiązań przewiduje się do roku 2027. W związku z powyższym, Wieloletnia Prognoza Finansowa Gminy Kłomnice została przygotowana na lata 2018-2027.
Kwoty wydatków wynikające z limitów wydatków na przedsięwzięcia nie wykraczają poza okres prognozy kwoty długu. Nie planuje się także wydatków z tytułu niewymagalnych poręczeń i gwarancji, które przekraczałyby okres prognozy kwoty długu.
1. Założenia makroekonomiczne
Przy opracowaniu prognozy pozycji budżetowych Gminy Kłomnice wykorzystano dwa podstawowe mierniki koniunktury gospodarczej – produkt krajowy brutto (PKB) oraz wskaźnik inflacji (CPI). Na ich podstawie oszacowano wartości dochodów i wydatków Gminy Kłomnice, co dzięki konstrukcji i zaawansowanym metodom dokonywania obliczeń, pozwoli realizować w przyszłości właściwą politykę finansową jednostki.
Zgodnie z zaleceniami Ministra Finansów prognozę wskazanych mierników oparto o Wytyczne dotyczące stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Ostatnia dostępna aktualizacja ww. wytycznych miała miejsce 12 października 2017 roku, a dane wynikające z powołanego dokumentu prezentuje tabela 1.
Tabela 1. Dane makroekonomiczne przyjęte do wyliczeń prognozy
Wskaźnik	2018	2019	2020	2021	
PKB	3,80%	3,80%	3,80%	3,60%	
Inflacja	2,30%	2,30%	2,50%	2,50%	
Źródło: Wytyczne dotyczące stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw. Aktualizacja – październik 2017 r., (www.mf.gov.pl), Warszawa 2017.
Prognozę oparto o następujące założenia:
1)	dla roku 2018 przyjęto wartości wynikające z projektu budżetu;
2)	dla lat 2019-2021 prognozę wykonano poprzez indeksację o wskaźniki dynamiki inflacji oraz dynamiki PKB;
3)	dla lat 2022-2027 prognozowane wartości dochodów i wydatków bieżących przyjęto na stałym poziomie, zgodnym z planowanymi wartościami na 2021 r.
Podzielenie prognozy w powyższy sposób pozwala na realną ocenę możliwości inwestycyjno-kredytowych gminy.
Zgodnie z przyjętym założeniem, dochody i wydatki bieżące w roku 2018 uwzględnione w WPF wynikają z wartości zawartych w projekcie budżetu na 2018 rok. W latach 2019-2021 dochody i wydatki bieżące ustalono za pomocą wskaźników inflacji oraz wskaźnika dynamiki PKB. W tym celu, posłużono się metodą indeksacji wartości bazowych o odpowiednio przypisany dla każdej kategorii budżetowej wskaźnik. Waga zmiennej makroekonomicznej oznacza w jakim stopniu dochody lub wydatki zależą od poziomu wskaźnika z danego roku. Indeksowana zostaje wartość na rok przyszły.
Sposób indeksacji za pomocą wag przedstawia poniższy wzór:

gdzie:
 - wartość prognozowana danej kategorii dochodów bądź wydatków budżetowych;
 - wartość danej kategorii dochodów bądź wydatków budżetowych w roku poprzedzającym;
 - wartość wskaźnika inflacji w roku prognozowanym;
 - waga przypisana wskaźnikowi CPI, będąca jego rzeczywistym wpływem na prognozowaną kategorię;
 - wskaźnik dynamiki PKB;
 - waga przypisana wskaźnikowi dynamiki PKB, będąca jego rzeczywistym wpływem na prognozowaną kategorię.
2. Dochody
Prognozy dochodów Gminy Kłomnice dokonano w podziałach merytorycznych, a następnie sklasyfikowano w podziały wymagane ustawowo. Podział merytoryczny został sporządzony za pomocą paragrafów klasyfikacji budżetowej i objął dochody bieżące i majątkowe.
Dochody bieżące prognozowano w podziale na:
1.	podatki i opłaty lokalne (w tym: podatek od nieruchomości);
2.	udział w podatkach centralnych (w tym PIT i CIT);
3.	subwencję ogólną;
4.	dotacje i środki przeznaczone na cele bieżące (na zadania zlecone i powierzone oraz na zadania własne);
5.	pozostałe dochody (w tym: grzywny i kary pieniężne, wpływy z usług, odsetki od środków na rachunkach bankowych).
Dochody majątkowe prognozowano w podziale na:
1.	dochody z majątku (w tym sprzedaż mienia);
2.	dotacje i środki przeznaczone na inwestycje;
3.	pozostałe dochody.
2.1. Dochody bieżące
Uwzględniając dotychczasowe kształtowanie się dochodów budżetu Gminy Kłomnice oraz przewidywania na następne lata, w poszczególnych kategoriach dochodów bieżących posłużono się metodą indeksacji wartości bazowych o odpowiednio przypisany dla każdej kategorii budżetowej wskaźnik, za pomocą następujących wag:
Tabela 2. Wagi dla danych makroekonomicznych przyjęte do wyliczeń prognozy dochodów bieżących
Wyszczególnienie	INF	PKB	
dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych	0,00%	100,00%	
dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych	0,00%	100,00%	
podatki i opłaty	0,00%	100,00%	
z podatku od nieruchomości	0,00%	100,00%	
z subwencji ogólnej	0,00%	65,00%	
z tytułu dotacji i środków przeznaczonych na cele bieżące	0,00%	65,00%	
Źródło: Opracowanie własne.
Prognoza dochodów bieżących Gminy Kłomnice w oparciu o wskaźniki PKB i inflacji, z zastosowaniem ww. wag dotyczy lat 2019-2021.
Podatek od nieruchomości
Wpływy z tytułu podatku od nieruchomości na 2018 rok zaplanowano na poziomie 3.850.000 zł. Kwotę oszacowano uwzględniając planowane stawki podatku od nieruchomości na 2018 r. oraz zasób nieruchomości Gminy, który stanowi przedmiot opodatkowania. W latach 2019-2021 założono wzrost wpływów z podatku od nieruchomości w oparciu o wskaźnik PKB (waga 100%). Prognozowane wpływy w 2019 r. wynoszą 3.996.300 zł i są wyższe od planowanych na 2018 r. o 146.300 zł. Wskazać należy, że wpływy z podatku od nieruchomości na 2018 r. szacowane są na poziomie wyższym o 450.000 zł w stosunku do przewidywanego wykonania na 2017 r. 
W latach następnych zakłada się wzrostowy trend wpływów z tego podatku i zwiększanie dochodów będących konsekwencją planowanego wzrostu stawek podatkowych oraz corocznego przyrostu przedmiotów opodatkowania. Od 2022 r. wpływy z podatku od nieruchomości zaplanowano na stałym poziomie 4.297.493 zł (co stanowi równowartość planowanych wpływów z podatku od nieruchomości na 2021 r., wynikające z przeliczenia dochodów o wskaźnik PKB).
Udział w podatkach centralnych
Wpływy Gminy z tytułu udziału w PIT w 2018 r. zaplanowano zgodnie z informacją o planowanej na 2018 r. kwocie dochodów z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego przekazaną przez Ministra Rozwoju i Finansów. Jako, że ta grupa dochodów pozostaje w bardzo silnym związku z sytuacją makroekonomiczną kraju, przy szacowaniu dochodów z tytułu udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) w latach 2019-2021 wzięto pod uwagę założony wskaźnik PKB (waga 100%). 
Od 2018 roku do 2021 roku prognozuje się wzrost dochodów Gminy z tytułu udziału w podatku PIT łącznie o kwotę 1.142.576 zł. Wskazać należy, że od 2015 r. do 2018 r. szacowany jest wzrost wpływów z tytułu udziału w PIT łącznie o kwotę 2.477.287 zł. Zakładany wzrost wpływów z tytułu udziału Gminy w podatku PIT do 2021 roku ma  zatem charakter realistyczny. Od 2022 r. wartość planowanych dochodów Gminy z tytułu udziału w PIT przyjęto na stałym poziomie równym 10.972.715 zł (równowartość planowanych dochodów z 2021 r.).
Subwencje i dotacje na zadania bieżące
Planowaną kwotę subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa (innych niż środki na dofinansowanie realizacji projektów europejskich) na 2018 rok przyjęto w oparciu o informacje przekazane przez Ministra Rozwoju i Finansów. W latach 2019-2021 założono wzrost kwoty otrzymywanych dotychczas cyklicznych subwencji i dotacji celowych z budżetu państwa w oparciu o prognozowany wskaźnik PKB. Przyjęto jednak wagę na poziomie 65%, co stanowi odzwierciedlenie ostrożnościowego podejścia do planowania ww. kwot (wysokość uzyskiwanych dochodów z tytułu subwencji i dotacji jest niezależna od Gminy).
2.2. Dochody majątkowe
Waloryzacji o wskaźniki makroekonomiczne nie poddano dochodów o charakterze majątkowym. Dochody majątkowe, w tym przede wszystkim dochody ze sprzedaży majątku pozbawione są regularności, a ich poziom uzależniony jest od czynników niezależnych, jak np. koniunktura na rynku nieruchomości.
W latach 2018-2020 dochody ze sprzedaży majątku zaplanowano na poziomie 60.000,00 zł rocznie. Wysokość możliwych do uzyskania dochodów Gminy z tytułu sprzedaży mienia dostosowano do wykonania w latach poprzednich. W latach 2018-2020 uwzględniono dotacje inwestycyjne na realizację planowanych zadań, w tym środki pochodzące z budżetu UE.
3. Wydatki
Prognozy wydatków Gminy Kłomnice dokonano w podziale na kategorie wydatków bieżących i wydatków majątkowych.
3.1 Wydatki bieżące
Wydatki bieżące prognozowano w podziale na:
1.	wydatki na poręczenia i gwarancje;
2.	wydatki związane z obsługą zadłużenia, w tym odsetki i dyskonto;
3.	wynagrodzenia i składki od nich naliczane;
4.	pozostałe wydatki bieżące.
Wydatki na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń
W budżecie na 2018 r. wydatki Gminy Kłomnice na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń zaplanowano na poziomie 18 262 844,00 zł. W latach 2019-2021 dokonano indeksacji planowanych wydatków na wynagrodzenia w oparciu o wskaźnik inflacji (waga 100%). Od 2022 roku wydatki przyjęto na stałym poziomie, stanowiącym równowartość planowanych wydatków w 2021 r.
Pozostałe wydatki bieżące
Podobnie jak w przypadku wydatków na wynagrodzenia, od 2019 r. przyjęto wzrost w oparciu o wskaźnik inflacji (waga 100%). Do 2021 r. prognozuje się wzrost wydatków do poziomu 19.628.710 zł, co wynika z zastosowanej metodologii prognozowania. Od 2022 r. do 2027 r. pozostałe wydatki bieżące zaplanowano na stałym poziomie.
O ile w przypadku wydatków na wynagrodzenia, pochodnych od wynagrodzeń i pozostałych wydatków bieżących możliwość zastosowania indeksacji jest uzasadniona, o tyle wydatki związane z obsługą długu są ściśle uzależnione od zawartych w umowach kredytowych, pożyczkowych i emisji obligacji postanowień. Do 2027 r. kwota wydatków bieżących ogółem Gminy maleje, co wynika z wysokości planowanych odsetek od zobowiązań Gminy Kłomnice. W związku z planowaną rok rocznie spłatą rat kapitałowych, maleje wysokość kosztów obsługi.
3.2. Wydatki majątkowe
Wydatki majątkowe obejmują przede wszystkim przedsięwzięcia inwestycyjne, które ujęto w załączniku nr 2 do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kłomnice na lata 2018-2021. W kolejnych latach wydatki majątkowe zostały zaplanowane tak aby pokryły pozostałą po spłacie zobowiązań część tzw. wolnych środków. Częśc planowanych zadań inwestycyjnych Gminy Kłomnice związana jest z uzyskaniem dotacji unijnych, które zaplanowano po stronie dochodowej budżetu.
4. Wynik budżetu
Wynik budżetu w prognozowanym okresie jest ściśle powiązany z przyjętymi założeniami do prognozy dochodów i wydatków. Fakt prognozowania w oparciu o dane makroekonomiczne o niewielkiej zmienności powoduje zrównoważony i stabilny wzrost dochodów oraz wydatków bieżących, któremu można przypisać cechy statystyczne. W całym prognozowanym okresie utrzymana została relacja z art. 242 (brak deficytu bieżącego). Ponadto wynik finansowy budżetu został sprowadzony do 0 w całym badanym okresie.
Tabela 3. Wynik budżetu Gminy Kłomnice
	2018	2019	2020	2021	
Dochody	57 927 507,49	59 091 822,00	61 961 788,00	55 777 855,00	
Wydatki	61 031 712,11	56 872 854,00	59 797 040,00	53 489 115,00	
Wynik budżetu	-3 104 204,62	2 218 968,00	2 164 748,00	2 288 740,00	
	2022	2023	2024	2025	
Dochody	55 781 091,00	55 781 091,00	55 781 091,00	55 781 091,00	
Wydatki	52 936 095,00	52 511 095,00	52 475 851,00	52 231 091,00	
Wynik budżetu	2 844 996,00	3 269 996,00	3 305 240,00	3 550 000,00	
	2026	2027		
Dochody	55 781 091,00	55 781 091,00		
Wydatki	53 305 591,00	53 406 091,00		
Wynik budżetu	2 475 500,00	2 375 000,00		
Źródło: Opracowanie własne.
5. Przychody
W 2018 r. planuje się pozyskać przychody na pokrycie planowanego deficytu budżetowego i spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań w wysokości 4.150.000 zł. Spłatę ww. zobowiązania zaplanowano w latach 2022-2027 w następującej wysokości:
•	w 2022 r. – 200.000 zł
•	w 2023 r. – 750.000 zł
•	w 2024 r. – 800.000 zł 
•	w 2025 r. – 800.000 zł
•	w 2026 r. – 800.000 zł
•	w 2027 r. – 800.000 zł.
Przyjęty w WPF Gminy harmonogram spłaty planowanego w 2018 r. zobowiązania został dostosowany do możliwości finansowych Gminy i nie stanowi zagrożenia dla zachowania ustawowej relacji zadłużenia z art. 243 ustawy o finansach publicznych. W 2018 r. zaplanowano również przychody z tytułu wolnych środków w wysokości 947.672,62 zł. Od 2019 r. nie planuje się przychodów o charakterze zwrotnym.

6. Rozchody
Na dzień 01.01.2018 r. kwota zadłużenia, wpływająca na kształtowanie się wskaźnika faktycznej obsługi zadłużenia, wynikająca z zaciągniętych kredytów, pożyczek i wyemitowanych obligacji wynosi 22.336.656 zł, a jego spłata planowana jest do roku 2027. W tabeli nr 4 przedstawiono harmonogram spłaty zobowiązań Gminy Kłomnice z podziałem na harmonogram spłaty zobowiązań zaciągniętych i planowanych. Należy przy tym zaznaczyć, że wysokość wyłączeń z art. 243 ustawy o finansach publicznych w latach 2018-2027 uwzględniono na poziomie wynikającym z uchwały Nr 267.XXXVI.2017 Rady Gminy Kłomnice z dnia 24 października 2017 r. w sprawie zmian Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Kłomnice na lata 2017-2027.
 	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025	2026	2027	
spłata zobowiązań historycznych (w tym przewidywanych w 2017 r.)	
kapitał	1 993 468	2 218 968	2 164 748	2 288 740	2 644 996	2 519 996	2 505 240	2 750 000	1 675 500	1 575 000	
odsetki	660 000	751 737	673 324	607 598	520 405	426 599	323 821	211 982	119 572	41 798	
spłata planowanego zobowiązania w 2018 r. - 4.150.000 zł	
kapitał	-- 	-- 	-- 	-- 	200 000	750 000	800 000	800 000	800 000	800 000	
odsetki	-- 	124 500	124 500	124 500	121 500	107 250	84 000	60 000	36 000	12 000	
razem spłata zobowiązań zaciągniętych i planowanych	
kapitał	1 993 468	2 218 968	2 164 748	2 288 740	2 844 996	3 269 996	3 305 240	3 550 000	2 475 500	2 375 000	
odsetki	660 000	876 237	797 824	732 098	641 905	533 849	407 821	271 982	155 572	53 798	
Tabela 4. Harmonogram spłaty zobowiązań Gminy Kłomnice w latach 2018-2027
Źródło: opracowanie własne.

7. Relacja z art. 243 ustawy o finansach publicznych
Zgodnie z art. 243 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.) od 1 stycznia 2014 r. obowiązuje indywidualny wskaźnik zadłużenia dla samorządów. Według przepisów roczna wartość spłat zobowiązań i ich obsługi do planowanych dochodów nie może przekroczyć wskaźnika opartego na średniej arytmetycznej z obliczonych dla ostatnich 3 lat relacji dochodów bieżących, powiększonych o wpływy uzyskane ze sprzedaży majątku oraz pomniejszonych o wydatki bieżące, do dochodów ogółem. W całym okresie prognozy, wskaźnik z art. 243 ustawy o finansach publicznych zostaje zachowany.
Tabela 5. Kształtowanie się relacji z art. 243 u.f.p.
	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	
Obsługa zadłużenia 
(fakt. i plan. po wyłączeniach)	3,72%	4,50%	4,68%	5,30%	5,82%	6,40%	6,09%	
Maksymalna obsługa zadłużenia	5,88%	6,78%	6,86%	8,52%	9,31%	10,06%	10,73%	
Zachowanie relacji z art. 243	Tak	Tak	Tak	Tak	Tak	Tak	Tak	
	2025	2026	2027		
Obsługa zadłużenia 
(fakt. i plan. po wyłączeniach)	6,31%	4,20%	3,86%		
Maksymalna obsługa zadłużenia	10,92%	11,14%	11,37%		
Zachowanie relacji z art. 243	Tak	Tak	Tak		
Źródło: opracowanie własne.
Graficzne przedstawienie relacji prezentuje wykres poniżej.

Wskaźnik faktycznej obsługi zadłużenia Gminy Kłomnice kształtowany jest przez spłaty rat kapitałowych od zaciągniętych i planowanych zobowiązań oraz kosztów ich obsługi (odsetek). Wskaźnik maksymalnej obsługi zadłużenia kształtowany jest przede wszystkim przez wysokość planowanej nadwyżki operacyjnej Gminy, która w całym okresie została zaplanowana w sposób ostrożnościowy. Do 2027 r. planuje się wzrost nadwyżki operacyjnej Gminy, przy czym wzrost ten ma charakter stabilny. W obowiązującym okresie Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy (10 lat) planuje się wzrost nadwyżki operacyjnej o kwotę 1.897.457 zł.